Қазақстанның үшінші мегаполисі саналатын Шымкент қаласы – индустриялық-инновациялық даму бағытында ғана емес, сонымен қатар агроөнеркәсіптік сектор мен экожүйені тиімді үйлестіре дамытып отырған ерекше аймақ. Бүгінде қалада қоршаған ортаны қорғау, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету және жасыл инфрақұрылымды дамыту мақсатында кешенді жұмыстар жүргізілуде. Бұл бағыттар «Агроөнеркәсіптік сектор және экожүйе» стратегиялық бағыты аясында жүзеге асып келеді.
Шымкент қаласында ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру мен өңдеу, аграрлық инфрақұрылымды дамыту – қаланың экономикалық саясатының басым бағыттарының бірі. Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында өңірде тың бастамалар мен инновациялық жобалар қолға алынды.
Нақты нәтижелерге көз жүгіртсек:
2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында:
90 мың тоннадан астам ауыл шаруашылығы өнімі өндірілді;
14 заманауи жылыжай кешені, 2 сүт фермасы және 3 құс фабрикасы толық қуатында жұмыс істеп тұр;
Тамшылатып суару, интенсивті бақ шаруашылығы секілді жоғары тиімді технологиялар енгізіліп, ауыл шаруашылығының өнімділігі арттырылуда.
Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдейтін кәсіпорындарға мемлекет тарапынан қолдау көрсетіліп, кооперативтік жүйе кеңеюде. Бұл қадамдар – ішкі нарықты жергілікті, сапалы өніммен қамту арқылы азық-түлік бағасының тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған.
Шымкент қаласының экологиялық жағдайын жақсарту – тұрақты даму стратегиясының маңызды бөлігі. Қала басшылығы жасыл инфрақұрылымды дамыту, су ресурстарын ұтымды пайдалану және табиғи байлықтарды сақтау бағытында ауқымды жобаларды іске асыруда.
1. Жасыл желектер мен инфрақұрылым:
Соңғы бір жыл ішінде 600 мыңнан астам ағаш көшеттері отырғызылды;
«Жасыл белдеу» аумағы 2 мың гектарға дейін кеңейтілді;
Қаланың шет аймақтарында экологиялық бақтар, жаңа саябақтар мен демалыс орындары ашылып жатыр.
2. Су ресурстарын тиімді басқару:
Қаладағы ирригациялық жүйелер кезең-кезеңімен жаңартылып, заманауи үлгілерге бейімделуде;
Су үнемдеу технологиялары енгізіліп, ауыл шаруашылығы мен тұрмыста суды тұтыну тиімділігі арттырылуда;
Қошқар ата, Бадам, Сайрамсу өзендерінің жағалаулары тазартылып, абаттандырылып, халыққа демалыс пен табиғатпен үйлесімді өмір сүру мүмкіндігін ұсынуда.
Органикалық тыңайтқыштарды қолдану кеңейіп, ауыл шаруашылығында экологиялық қауіпсіздік артуда;
Топырақтың құнарлылығын сақтау, эрозияның алдын алу жұмыстары жүйелі жүргізілуде;
Жер ресурстарын ұтымды пайдалану мақсатында цифрлық кадастр жүйесі енгізіліп, ауыл шаруашылығында нақты әрі тиімді жоспарлау жүзеге асуда.
Инновациялар мен цифрландыру – агросекторда жаңа кезең
Бүгінде Шымкент қаласының агроөнеркәсіптік секторы тек дәстүрлі әдістермен шектеліп қалмай, заманауи «ақылды» технологияларға бет бұруда. Бұл – өнім сапасы мен көлемін арттырумен қатар, табиғи ресурстарды үнемдеудің де тиімді жолы.
Жаңашыл технологиялардың кейбірі:
Дрон арқылы егін егу, бақылау және мониторинг жүргізу;
Суару процестерін автоматтандыру арқылы суды үнемдеп, өнімділікке қол жеткізу;
Цифрлық фермерлік платформалар көмегімен шаруалар өнім сапасын, көлемін және логистикасын тиімді басқаруға мүмкіндік алып отыр.
Агроөнеркәсіп пен экожүйені дамытудың басты факторы – адами капитал. Осы бағытта Шымкент қаласында шаруаларға арналған оқыту курстары, тәжірибелік семинарлар мен экологиялық тренингтер тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді.
Шағын шаруашылықтар агро-кооперативтерге біріктірілуде. Бұл – ауыл шаруашылығындағы ірі жобаларға қатысуға мүмкіндік береді;
Жастар мен студенттер аграрлық стартаптарға тартылып, ауыл шаруашылығында кәсіпкерлікпен айналысуға ынталандырылуда;
Ғылым мен тәжірибені ұштастырған агротехникалық білім беру жүйесі дамып, білікті кадрлар дайындалып жатыр.
Шымкент қаласының агроөнеркәсіптік сектор мен экожүйе саласында қол жеткізген жетістіктері – бұл стратегиялық жоспарлаудың, тұрақты даму қағидаттарын ұстанудың және инновациялық тәсілдерді іске асырудың нақты нәтижесі. Қаланың азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету, экологиялық тепе-теңдікті сақтау және тұрғындардың өмір сапасын арттыру бағытындағы жұмыстары ел көлемінде үлгі боларлықтай.