2025 жылы Шымкент қаласында дәнді дақылдар егу көлемі 10,9 мың гектардан асты. Оның ішінде 10,3 мың гектар жерге бидай, ал 0,6 мың гектарға арпа себілді. Жинау қорытындысы бойынша 66 мың тонна өнім алынып, бұл көрсеткіш өңірдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуде елеулі үлес қосуда.
Ғылыми жаңалықтар – өнімділіктің кілті
Ауыл шаруашылығы саласындағы оң өзгерістер жергілікті ғалымдардың инновациялық жобаларымен тығыз байланысты. Жастар зерттеушілерінің бірі – тыңайтқышты жергілікті шикізаттан өндіру жобасы еліміздегі үздік стартаптардың қатарынан табылды. Бұл бастама құнарсыз топырақтардан жоғары өнім алуға жол ашып, аграрлық секторда тың серпін тудырмақ.
Шымкент қаласының Ауыл шаруашылығы және ветеринария басқармасының бөлім басшысы Сағдат Махановтың айтуынша, бидай мен арпаның өнімділігі төмендеген жағдайда оны жоғары рентабельді майлы дақылдармен, атап айтқанда, сафлормен алмастыру көзделуде.
2025 жылы өңірде майлы дақылдар 3 мың гектар алқапқа егілді. Фермерлердің айтуынша, биылғы сафлор өнімі соңғы жылдардағы ең табысты көрсеткіштердің біріне айналмақ. Мәселен, ауыл шаруашылығы өндірушісі Камысбай Тойшибеков сафлор тұқымының нарықтағы бағасы 130 теңгеге жеткенін атап өтті. Бұл – былтырғы көрсеткіштен жоғары. Осы табыс есебінен шаруалар техникаларын жаңартып, заманауи тракторлар мен комбайндар сатып алуда.
Өнім жинау науқаны жоспарға сай, қарқынды түрде жүргізілуде. Техникалар таңертеңнен кешке дейін үздіксіз жұмыс істеп, ауыл шаруашылығы еңбеккерлері өзара сапа мен жылдамдық бойынша бәсекеге түсуде. Мұндай «достық бәсекелестік» агросалада жалпы тиімділікті арттырып отыр.
2025 жылы көктемгі егіс және күзгі жинау науқанына арзандатылған бағада 919 тонна дизель отыны бөлінді. Оның ішінде 616 тоннасы көктемгі дала жұмыстарына, 303 тоннасы егін жинауға бағытталған. Бұл қолдау шаруалардың жанар-жағармайға жұмсайтын шығынын азайтып, негізгі назарды өнімділікке аударуға мүмкіндік беріп отыр.
Сонымен қатар, 2026 жылдың қаңтарынан бастап ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге салынатын жер салығының мөлшерлемесі айтарлықтай төмендемек. Егер бұрын бір гектар жерге 91 мың теңге салық төленсе, жаңа заңнамаға сәйкес бұл көрсеткіш 1 мың теңгеге дейін қысқарады. Бұл – фермерлердің салықтық жүктемесін жеңілдетіп, аграрлық салаға инвестиция тартуға қолайлы жағдай туғызатын маңызды өзгеріс.
Жинау науқаны аяқталған соң, ауыл шаруашылығы құрылымдары алдағы маусымға дайындықты бастап кетті. Оның ішінде мал азығын дайындау – басым бағыттардың бірі. Бүгінде 307 мың тонна шөп пен мал азығы жиналып, бұл жоспардың 93%-ын құрайды. Бұл көрсеткіш – мал шаруашылығының тұрақтылығына кепіл болмақ.
Шымкент қаласының ауыл шаруашылығы саласы ел экономикасының маңызды құрамдас бөлігі болып қалуда. Қиын ауа райы жағдайларына қарамастан, жергілікті шаруалар жоғары нәтижелерге қол жеткізіп отыр. Жаңа технологияларды енгізу, өнім түрлерін әртараптандыру, мемлекеттік қолдау мен ғылыми жаңалықтардың үйлесімі өңірдің агроөнеркәсіптік әлеуетін арттырып, тұрақты дамуға негіз болып отыр.