Мемлекет басшысы Қасым‑Жомарт Тоқаевтың «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» атты 2024 жылғы Жолдауында агроөнеркәсіп кешенін дамытуға басымдық берілген. Президенттің айтуынша, ауыл шаруашылығы — азық‑түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ететін, халықты жұмыспен қамтитын және экспорттық әлеуетті арттыратын сала ретінде ел экономикасының басты салаларының бірі.
Шымкенттегі жағдай және бастамалар
Шымкент қаласында Жолдауда көрсетілген міндеттер бойынша жүйелі шаралар қолға алынып жатыр. Агроөнеркәсіп кешенін дамыту бағытында қалалық әкімдік, фермерлер мен жеке кәсіпкерлер ынтымақтастықта жұмыс жасайды. Қала маңындағы ауылдық жерлерде және агроиндустриялық аймақтарда өнім өндіруді ұлғайту, өңдеуді дамыту, инфрақұрылымды жақсарту жобалары іске асырылуда.
Мысалы:
-
«Бозарық» агро-индустриялық аймағында жылыжай шаруашылығын дамыту, ауыл шаруашылығы дақылдарының түрлі түрлерін өсіруге бағытталған жобалар бар. Бұл аймақта жаңа жылыжай кешендері мен логистикалық инфрақұрылымдары жоспарланып, іске қосылуда.
-
Сонымен қатар, 2025 жылға дейін агроөнеркәсіп кешенін дамыту аясында 45 жоба жүзеге асырылмақ, жалпы сомасы 61 миллиард теңге көлемінде. Бұл жобалар арқылы Шымкент қаласында ет‑сүт және құс еті бойынша өзін‑өзі қамтамасыз ету деңгейі артпақ.
Өнім көлемдері мен инвестициялар
Жолдауда белгіленген міндеттерді орындау шеңберінде өсім байқалуда. Өсімдік және мал шаруашылығы секторларында өндіріс көлемі артып, өңдеу саласына бағытталған жобалар көбейіп келеді. Бұл:
-
азық‑түлік өнімдерін өндірудің артуы;
-
өңдеу өнеркәсібіндегі көбею, әсіресе жылыжай, сүт, ет, өсімдік майы сияқты бағыттарда;
-
инновациялық жобаларды іріктеу қағидаларының бекітілуі, ауыл шаруашылығы және ветеринария басқармасының жаңалықтарын енгізу;
Шымкентте ауылшаруашылық өнімдерінің өндірісін көбейту арқылы агроөнеркәсіптің экспорттық әлеуетін арттыру көзделуде. Егіншілік, жемістер‑көкөніс, мал шаруашылығы бағыттарында өнім сапасын жақсарту үшін жаңа технологиялар мен инвестициялар тартылуда.
Мүмкіндіктер мен мәселелер
Шымкенттің агроөнеркәсіп кешенінің дамуына бірнеше фактор ықпал етуде:
Мүмкіндіктер:
-
Қала маңындағы жерлердің құнарлылығы мен климаттың ауылшаруашылыққа қолайлығы;
-
Агро-индустриялық аймақтар мен жылыжай кешендерін дамытуға мемлекет қолдауы;
-
Жаңа жұмыс орындарын ашу, өнімсіздік жасалмаған өнімдерді өңдеу мен логистика бойынша жобалардың іске асуы.
Мәселелер:
-
Су ресурстарының тапшылығы мен суару жүйелерін жаңарту қажеттігі;
-
Қаржылық рәсімдер, инвестициялар мен технологияларды енгізу кезінде әкімшілік кедергілер мен нормативтік‑құқықтық базаны жетілдіру қажеттігі;
-
Өндірістік инфрақұрылым — сақтау қоймалары, көлік логистикасы, салқындату жүйелері секілді элементтердің жетіспеушілігі.
Жолдаудың орындалуы: нақты көрсеткіштер
Шымкентте агроөнеркәсіп кешенін дамыту бойынша мынадай нақты жетістіктер бар:
-
Бозарық агро-индустриялық аймағында жобалар іске асырылуда, жылыжай, логистика объектілері, және жұмыс орындары құру жоспары бар.
-
Қалада жалпы 45 жоба жоспарлануда, олардың арасында өңдеу саласына, ауылшаруашылық өнімдерін сақтау мен қайта өңдеуге арналған жобалар бар.
-
Шымкент қаласының инновациялық жобаларды іріктеу қағидалары бекітілген, бұл ауыл шаруашылығы саласына жаңа технологияларды енгізуді жеңілдетеді.
Шымкент үшін маңыздылығы
Агроөнеркәсіп кешенін дамыту Шымкент үшін мынадай артықшылықтар береді:
-
Тамақ өнімдері нарығын жергілікті өнімдермен қамтамасыз ету — ішкі нарықтағы импортқа тәуелділікті азайту;
-
Ауылдық жерлерде жұмыс орындарын құру — ауыл халқының тұрмыс жағдайын жақсарту;
-
Экспорт әлеуетін кеңейту, сауда серіктестерімен байланыстарды нығайту арқылы экономиканың кірісін арттыру;
-
Инфрақұрылым, технология мен білім беру жүйелерін жақсарту — тұрғындарға жаңа мүмкіндіктер беру.
Президент Жолдауында белгіленген агроөнеркәсіп кешенін дамыту міндеттері Шымкентте нақты іс‑жүзінде жүзеге асырылуда. Инвестициялық жобалар, жылыжайлар, өңдеу өндіру, инновациялық технологияларды енгізу — осының бәрі ауыл шаруашылығы саласын жаңа деңгейге көтеріп, қала мен аймақтың әлеуметтік‑экономикалық дамуына серпін береді.
Алдағы уақытта бұл бағыттағы жұмыстар әрі қарай жанданып, нормативтік-құқықтық қолдау, қаржыландырудың тұрақтылығы мен технологиялық жаңғыртулар арқылы агроөнеркәсіп кешені Шымкентте әрі тұрақты әрі тиімді салаға айналайды деп сенім білдіреміз.