Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың өңірлердің өз кірісін ұлғайту туралы тапсырмаларын орындау аясында Шымкент қаласында мемлекеттік кірістерді тиімді басқару мен бюджеттік дербестікті арттыру мәселелері кеңінен талқыланды. 2025 жылдың қыркүйек айында өткен арнайы кеңеске қала әкімі Ғабит Сыздықбеков, Мемлекеттік кірістер департаментінің, сондай-ақ түрлі мемлекеттік органдар мен құрылымдық бөлімшелердің өкілдері қатысты. Жиынның басты мақсаты – жергілікті бюджеттің табыс базасын кеңейту, қосымша кіріс көздерін анықтау және қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету болатын.
Қаланың қаржылық тұрақтылығы – экономикалық өсудің негізгі факторы
Қала әкімінің айтуынша, тұрақты әрі теңгерімді кіріс базасын қалыптастыру – стратегиялық маңызы бар міндет. Өйткені, бюджет қаражаты қаланың әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларын жүзеге асырудың негізі болып табылады. Сондықтан қаржылық дербестік пен тұрақтылықты арттыру – қала дамуының басты бағыттарының бірі.
Соңғы екі жыл ішінде Шымкент қаласы бюджетінің кірісі едәуір өсті. Қала бюджетінің жалпы көлемі 239 миллиард теңгеге артып, 895 миллиард теңгені құрады. Бұл көрсеткіштің жартысына жуығы – 496 миллиард теңге – қаланың өз кірістері болып табылады. Сонымен қатар, бюджет дербестігінің деңгейі 46 пайыздан 56 пайызға дейін көтерілді. Бұл – республикалық трансферттерге тәуелділіктің төмендеп, қала қаржылық тұрғыдан тұрақтанып келе жатқандығының айқын көрінісі.
Жоспарланған кешенді шаралар: болашаққа нақты қадамдар
Кеңес барысында 2026-2027 жылдарға арналған кешенді іс-шаралар жоспары талқыланды. Бұл жоспар:
-
бюджетке түсетін түсімдердің тұрақтылығын қамтамасыз ету,
-
салықтық әкімшілендіруді күшейту,
-
қосымша кіріс көздерін анықтау,
-
бюджет процесінің ашықтығы мен тиімділігін арттыру бағытындағы шараларды қамтиды.
Осы шаралар арқылы қаржылық басқарудың ашықтығы мен есептілігі артып, тұрғындардың мемлекетке сенімі нығаяды. Бұл да өз кезегінде салық төлеушілердің жауапкершілігін арттырып, бюджет түсімдерін көбейтуге ықпал етеді.
Бизнес пен тұрғындар – қаржылық тұрақтылықтың серіктері
Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков салық төлеу мәдениетін қалыптастыруға ерекше мән берді. Бұл бағытта шағын және орта бизнес субъектілерін нақты қызмет жүргізу орны бойынша Шымкент қаласында салық төлеуші ретінде қайта тіркеу мәселесі талқыланды. Тиісті түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, кәсіпкерлердің өз міндеттерін адал орындауы қамтамасыз етіледі.
Бұл әрекет жергілікті бюджетке түсетін салық көлемін арттыруға және қаржылық дербестікті күшейтуге ықпал етеді. Сонымен бірге, қаладағы бизнес ортаның дамуына оң серпін береді.
Әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландырудың жаңа мүмкіндіктері
Жергілікті бюджеттің өсуі әлеуметтік маңызды жобаларды кеңейтуге мүмкіндік береді. Мектептер мен медициналық мекемелерді жаңғырту, жол құрылысы, қоғамдық көлік пен тұрғын үй инфрақұрылымын дамыту – барлығы қаржылық дербестік арқасында жүзеге асады.
Бұл өз кезегінде тұрғындардың өмір сүру сапасын арттырып, қаладағы әлеуметтік тұрақтылық пен экономикалық дамуға ықпал етеді.
Шымкент қаласының бюджет кірісін арттыру бағытында атқарылып жатқан шаралар – қаржылық дербестік пен экономикалық тұрақтылықтың негізі. Мемлекет басшысының тапсырмаларына сәйкес, қала басқармасы мен мемлекеттік органдар салық әкімшілігін жетілдіру, бюджет түсімдерін көбейту және ашықтықты қамтамасыз ету бағытында нақты жұмыстар жүргізуде.
Бұл процесс Шымкенттің тұрақты дамуына, инвестициялық тартымдылығын арттыруға және тұрғындардың әл-ауқатын жақсартуға септігін тигізеді. Сонымен бірге, жергілікті билік пен бизнес арасындағы ынтымақтастықты нығайтып, қала тұрғындарының сенімін арттырады.
Жергілікті бюджет түсімдерінің артуы – бұл қала дамуының жаңа кезеңіне қадам басу, ал қаржылық дербестік пен ашықтық – оның табысты жүзеге асуының кепілі.