Шымкент қаласында Ішкі істер министрлігінің тапсырмасымен «резеңке пәтерлерге» қатысты кең ауқымды тексеру жұмыстарын жүргізу басталды. Бұл шара тұрғындарды олардың нақты тұрғылықты жері бойынша тіркеу тәртібінің сақталуын қамтамасыз етуге және заңсыз тіркелген азаматтарды анықтауға бағытталған.
Тіркеу жүйесі – қоғамның сенімділігі мен мемлекет бақылауының негізі
ҚР ІІМ-нің «Халықты құжаттандыру және тіркеу» ақпараттық жүйесіндегі мәліметтерге сай, қала аумағындағы 8 мекенжайда бір пәтерге 20-дан астам адам тіркелген жағдайлар анықталған. Жалпы саны — 360 азамат. Бұл — тіркеу жүйесіндегі елеулі жауапсыздық пен заң талаптарының бұзылуының көрінісі.
Осыған байланысты 2025 жылғы 25 қыркүйекте қаладағы аудандық полиция басқармаларына тиісті нұсқау жолданып, аталмыш мекенжайлар бойынша тексеру жүргізу және нақты тұрмайтын тұлғаларды тіркеуден шығару тапсырылды.
Студенттік жатақханалар – заңсыз тіркеудің себепшісі ме?
Тексеру барысында бес мекенжайды қоспағанда, үш мекенжайдың студенттік жатақхана екені анықталды:
Әл-Фараби ауданындағы Сматлаева көшесі, №111 мекенжайында – Ташенов университеті мен М.Тынышбаев колледжінің жатақханасы;
Ғ. Иляев көшесі, №25 мекенжайында – «Мирас» университетінің жатақханасы;
Еңбекші ауданындағы Сайрам көшесі, №190/11 мекенжайында – қыздарға арналған жатақхана.
Бұл жағдай оқу орнына байланысы бар мекен-жайларда тіркеудің күрделі жағын көрсетеді. Әсіресе студенттердің баспанасыз қалған немесе жатақхана орны бойынша емес, басқа мекенжайдан тіркеуге жүгінуі заң талаптарын бұзу мүмкіндігін арттырады.
Қалған мекенжайларға әкімшілік шаралар қолданылды
Тексеру барысында қалған бес мекенжай бойынша (Дулати көшесі 92 және 86 үй, Ынтымақ шағынауданы №251 үй, Тұран шағынауданы №53а үй 51-пәтер, 18-шағынаудан №6 үй 32‑пәтер) үй иелеріне әкімшілік хаттамалар толтырылып, тұрғылықты мекенжайында тұрмайтын азаматтар тіркеуден шығарылды. Бұл шаралар Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 493-бабына сәйкес жүзеге асырылды.
Мақсат пен маңызы: тіркеуді нақтылау, көші-қон тәртібін реттеу
Шымкент қалалық Полиция департаментінің мәліметіне сәйкес, мұндай іс-шаралар:
Халықтың тіркеу есебін нақтылауға
Көші-қон тәртібін реттеуге
Тұрғын үй қорын тиісті пайдалану стратегиясын жүзеге асыруға
бағытталған.
Реалды тұрғылықты мекенжайдан тыс тіркеу жүйесінің бұзылуы қоғамдық ресурстарды дұрыс бөлуге кедергі келтіруі мүмкін — мектепке, емханаға, коммуналдық қызметке түсетін жүктеменің артуы, жергілікті бюджет шығындарына кері әсер етуі мүмкін.
«Резеңке пәтерлерге» тексеру науқаны — тұрғындардың тіркеу мәртебесін ретке келтіріп, заң талаптарының орындалуын қамтамасыз етуге бағытталған жүйелі шара. Бұл тек полиция мен әкімдіктің міндеті ғана емес — тұрғындардың да белсенділігі мен жауапкершілігін талап етеді.
Тіркеудің туралығы мен заңды болуы — қоғамдық тәртіп пен ресурстарды әділ бөлу үшін қажетті негіз. Осы бағыттағы жұмыстар жалғасын табуы тиіс, ал заңсыз тіркеуді болдырмау үшін құқықтық сауаттылық әрі жүйелі бақылау жоғары болуы қажет.