Қазақстан Президенті Қасым‑Жомарт Тоқаевтың бастамасымен елде экологиялық мәдениет қалыптастыру және қоршаған ортаны қорғау бағытында кешенді шаралар жүйесі іске асырылып жатыр. Сол шаралардың бірі — «Taza Qazaqstan» жалпыұлттық акциясы аясындағы республикалық Road‑эстафета, қазіргі кезде Шымкентте жалғасуда. Бұл эстафета — экология мен азаматтық белсенділікті біріктіретін маңызды қоғамдық қозғалысқа айналуда.
Эстафета 30 қыркүйекте Алматыдан бастап, шамамен 800 шақырым жолды еңсеріп, Жамбыл облысы арқылы Шымкентке жетті. Ол — жолда ғана емес, қоғамдық танымда, экологиялық санада да белсенділікке жол салатын қозғалыс. Жол бойында әр аялдама — экологиялық білім мен іс-шаралар алаңына айналды: тұрғындарға қоқыстың табиғатта ыдырау мерзімі, қалдықтарды дұрыс бөлу мен экологиялық мінез-құлық туралы ақпараттар таратылды.
Алғашқы үш күнде 600-ден астам ерікті қатысты, құрылған тізім бойынша 90 тоннадан астам тұрмыстық қалдық жиналды. Бұл — статистика ғана емес, көзбен көрінетін нәтиже: адамдардың ортаға қарап, ортаңызды тазартуға деген ниеттілігі.
Эстафетаның ерекше белгілерінің бірі — ол санитарлық тазалық шеңберінен асып, қоғамдық диалог пен мәдени шараларды қамтиды. Акция аясында:
-
Қоғамдық қабылдаулар ұйымдастырылып, тұрғындармен тікелей пікір алмасу мүмкіндігі ашылды;
-
Тарихи-мәдени нысандары — «Ақыртас» кешені мен Сауран қалашығы — сенбілік аясында абаттандырылды;
-
Жол бойындағы ауылдық пунктілер мен кедейлеу орналасқан жерлерде де тазалық жұмыстары жүргізілді.
Эстафета — жай ғана қозғалыс емес, қоғамдық мәдени қозғалыс, ол тарих пен тазалықты үйлестіреді.
Эстафетаның Шымкентке келген кезі — жергілікті жастар мен белсенділер үшін нағыз мүмкіндік. Қала тұрғындары:
-
Әртүрлі ауданда тазалық жұмысында ат салысты;
-
Гүл отырғызу, қалдықтарды сұрыптау секілді акцияларға қатысты;
-
Экоактивити жобалар ұйымдастырылды — «Қоқысты өткіз – сыйлық ал», экологиялық викториналар, шеберлік сағаттар;
-
Dasik_begonia және Gulhome.Store2 бағбандық мекемелері жасларға өсімдіктермен жұмыс істеу техникасын үйретті.
Бұл әрекеттер эстафетаның масштабы мен мәнін кеңейтіп, экологиялық сана мен жауапкершіліктің күнделікті мәдениетке айналуын қамтамасыз етеді.
Тазалық акциясы — жай оқиға емес. Бұл — қоғамдық сана мен мінез-құлықтың трансформациясы. Эстафетаның әсері:
-
Тұрғындардың табиғатқа деген көзқарасы өзгереді — экологиялық жауапкершілік күшейеді;
-
Қоғам кеңістігі — таза, қауіпсіз, жайлы ортаға айналады;
-
Қалалық экология мен инфрақұрылымға қатысты тілектестік күшейеді;
-
Эстафета — бастамашылықтың, азаматтық белсенділіктің көрінісіне айналады.
«Taza Qazaqstan» эстафетасы Шымкентте жалғасуымен ғана маңызды емес — ол экология мен қоғам арасындағы көпірге айналып отыр. Бұл — тазалық пен жасыл дәстүрдің, азаматтық мәдениеттің бірлесуі.
Болашақта қатысушылар саны, өңірлер ауқымы және жобалардың тұрақты жалғасы — осы қозғалыстың ұзақ өмір сүруінің көрсеткіші болады. Себебі экология — әрбір пенденің ісі, ол тек сенбіліктер мен акцияларда ғана емес, күнделікті таңдауда, тұрмыстық қылықта көрініс табады.
Жасалған әрбір қадам — болашаққа отбасы, қоғам мен қала үшін жасалған үлес. Экология — тек хобби емес, саналы мәдениет. Шымкент қаласы бұл мәдениетті көтеруге лайық бастамашы болмақ.