Жартыжылдық қорытындысы: әлеуметтік маңызы бар өнімдер бағасының төмендеуі, тауар айналымының өсуі және тұтынушы құқығын қорғау.
2024 жылдың алғашқы 6 айында Қазақстанның ішкі тауар айналымы 27,6 трлн теңгені құрады, сауданың нақты көлемінің индексі 3,9% деңгейінде.
Маусым айында мамырмен салыстырғанда сауданың қарқынды өсуі байқалды, көтерме сауданың 10,5% және бөлшек сауданың 30,6% өсуін қосқанда 16,8%-ға өсті.
Салаға салынған инвестиция көлемі 282,4 млрд теңгеге жетті, оның 153,6 млрд теңгесі көтерме және бөлшек саудаға бағытталған.
Сауда және интеграция министрлігі заманауи сауда инфрақұрылымдық форматын құру үшін мемлекеттік қолдаудың жаңа шараларын енгізуде.
Пайыздық мөлшерлемені субсидиялау түпкілікті қарыз алушылар үшін 9%-дан аспайтын болады, сондай-ақ жетіспейтін кепілді қамтамасыз ету үшін кредиттер бойынша кепілдіктер көзделген.
Мемлекеттік қолдау сөрелердегі отандық тауарлардың үлесін арттыруға бағытталған: азық-түлік тауарларының кем дегенде 50% және азық-түлік емес тауарлардың 20% отандық өндірісте болуы тиіс.
16 сауда нарығын жаңғырту бойынша жоспарлы жұмыс жүргізілуде, 2025 жылдың соңына дейін – 75-ке жетеді. 20 мыңнан астам кәсіпкер мен базарлардың 5 мың қызметкері қолдау алды.
«Жасыл Даму» АҚ мәліметі бойынша 2022-2023 жылдары жиналған утиль алымның жалпы сомасы 447,3 млрд теңгеге жеткен.
Қалған 20,8 млрд теңге — тауарлар мен қаптама үшін алынған төлем. Сондай-ақ, төлемдердің жартысына жуығы көлік құралдарын импорттаушылардан түскен (201,86 млрд теңге).
Автомобиль нарығын мониторингілеу және талдау агенттігінің директоры Артур Мискарянның атап өтуінше, жиналған утильалым сомасы (426,49 млрд теңге) 2022 және 2023 жылды толық қамтымайды. Аталған сома өндірілген және импортталған техниканың санына, сондай-ақ ставкалардың мөлшеріне тікелей байланысты.
Сонымен қатар, 2022 жылы утильалымды қабылдау мен әкімшілендіруде үзіліс болды, бұл бір жылдағы қорытынды көрсеткіштерге әсер етті.
«Өндірушілер импорттаушылармен бірге утильалымды толық көлемде төлейді. Содан кейін ынталандыру ережелері бойынша енгізілген сомалар техника өндірушілерінің қарсы міндеттемелерін сақтау орнына қайтарылады. Тиісінше, утильалым сомасы Қазақстанда шығарылған техниканың бағасына енгізілмейді. Осылайша, импорттық техникадан бағалық артықшылық қамтамасыз етіледі және ел ішінде өндірісті дамыту үшін жағдайлар жасалады», — деп түсіндірді сарапшы.
Сондай-ақ, маман жиналған утильалым сомасы бірнеше экологиялық бағыттар бойынша жұмсалатындығына байланысты экологиялық жағдайды жақсарту мүмкіндіктерінің спектрі ставканың мөлшеріне байланысты екенін мәлім етті.