Қазақстан Республикасының Президенті Қасым‑Жомарт Тоқаев «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» Жолдауында экология мәселесіне ерекше тоқталып өтті. Мемлекет басшысы:
«Қоршаған ортаға жанашыр болу, оған үлкен жауапкершілікпен және шынайы қамқорлықпен қарау — ұлттық идеологияның өзегі болуы керек. Былтырдан бері «Таза Қазақстан» жалпыұлттық жобасы жүзеге асырылып жатыр, бұл баршаңызға аян. Осы жұмысқа миллиондаған азаматымыз атсалысуда. Жұрт болып жұмылудың арқасында 860 мың гектардан астам аумақ тазаланды, төрт миллионнан астам ағаш отырғызылды. Осындай белсенді жұмысты жалғастыра берсек, аңсаған арманымызға жетіп, Қазақстан нағыз жасыл ел болмақ. Бұл келешек ұрпаққа керемет үлгі‑өнеге әрі өсиет болып қалады.»
Президенттің айтуынша, бұл бастама ел ішінде кең қолдау тауып, жасампаз құндылықтардың жарқын көрінісіне айналды.
«Халқымыздың игі істерге деген ұмтылысы қуантады. Осы жұмысқа атсалысып жүрген азаматтарға, әсіресе жастарға ризашылығымды білдіремін. Тазалық мәдениетін қоғамда терең орнықтыру – өте маңызды міндет. Осы бағытта Үкімет экологиялық ағарту ісінің бірыңғай үлгісін енгізуі тиіс. Бұл жұмыс мектептен бастап жоғары оқу орындарына дейін барлық білім мекемелерін қамтуы қажет.»
Шымкенттегі «Таза Қазақстан»: нақты нәтижелер мен жетістіктер
Шымкент қаласы Президент Жолдауындағы экологиялық бағыттарды іс жүзінде жүзеге асыруда ілгері қарайды. Облыстық және қалалық әкімдік, қоғамдық ұйымдар, кәсіпкерлер мен тұрғындар «Таза Қазақстан» акциясына белсенді қатысып келеді. Міне, кейбір нақты деректер:
-
Тұран ауданында «Таза Қазақстан» акциясы аясында 35‑ке жуық сенбілік өтті; оған 5 мемлекеттік мекеме, 70‑ке жуық кәсіпкерлік нысан, сонымен бірге 15 мыңнан астам тұрғын атсалысты. Бұл сенбіліктерде 60‑қа жуық арнайы техника жұмылдырылып, 3 000‑ға жуық жасыл желек ағаш көшеттері отырғызылды.
-
Қала бойынша жалпы санитарлық тазарту, ирригациялық жүйелер, каналдар мен арықтарды тазарту, көше және магистраль көшелерді абаттандыру жұмыстары тұрақты түрде жүргізілуде. «Таза Қазақстан» апталығы аясында көшелер мен аяқ жолдар, канал‑арық жүйелері тазартылып, ағаш көшеттері мен бұталар егілді.
-
Шымкент қаласы аясында 190 мыңнан астам адам акцияға қатысты. Бұл — тұрғындардың экологиялық бастамаларға деген қызығушылығының жоғары екенін көрсетеді.
Жолдаудағы міндеттер және Шымкенттің рөлі
Президент Тоқаев ауыл шаруашылығы, экология және жасыл экономика бағыттарында нақты міндеттер қойды: «Таза Қазақстан» жобасын жалғастыру, миллиондаған ағаш отырғызу, табиғат қорғауды кеңейту, экологиялық мәдениетті тереңдету және сабақты білім жүйесінде тұрақты орындату.
Шымкент үшін бұл міндеттер ерекше маңызды, себебі:
-
Қала шеткері, қосылған елді‑мекендер мен жекелеген аудандарда экологиялық ахуал кейде күрделене түседі — ауа ластануы, көше және саябақтардың күтімсіздігі, көгалдандыру мен жасыл желек тапшылығы сезіледі. «Таза Қазақстан» шеңберіндегі көгалдандыру және санитарлық тазарту іс‑шаралары осы олқылықтарды жоюға бағытталған.
-
Жастар мен волонтёрлердің қатысуымен жүзеге асқан сенбіліктер тұрғындарға табиғатқа жауапкершілік сезімін ұялатып, экологиялық мәдениеттің қалыптасуына ықпал етеді.
-
Қызалардың және мектеп оқушыларының экологияға тартылуы — болашақ ұрпақтың экологиялық сана‑сезімі мен өмірлік ұстанымдарының қалыптасуына әсер етеді.
Шымкентте «Таза Қазақстан» жобасын одан әрі дамыту үшін төменде көрсетілген аспектілерге көңіл аудару қажет:
-
Суды үнемдеу және арық‑канал жүйелерін жүйелі сақтау. Суармалы жүйелер мен каналдардағы ластану мен бөгелулер жиі кездеседі, оларды уақтылы тазалау және жөндеу маңызды.
-
Көгалдандыру сапасын қамтамасыз ету. Жасалған көшеттердің өтеулігіне, күтіміне және тұрақтылығына мән беру керек: суару жүйесін дамыту, тұрақты баптау жұмыстарын ұйымдастыру.
-
Экологиялық ағарту мен білім беру. Мектептер, колледждер, ЖОО‑ларда экология сабақтарын жүйелі түрде қамту және мектеп жасынан экологиялық тәрбие беру.
-
Қалдықтарды басқару және қайта өңдеу. Қоқыс сұрыптау, өндіріс қалдықтарын өңдеу, заңсыз қоқыс үйінділерін жою бойынша шараларды күшейту.
-
Халықтың, кәсіпкерлердің және қоғамдық сектордың қатысуы. Жобаларды орындауда қоғаммен серіктестік маңызды — тұрғындардың белсенділігі, волонтерлік ұйымдардың қосылуы, бизнес пен мемлекеттік органдардың ынтымақтастығы.
«Таза Қазақстан» жобасы — Президент Жолдауында көрсетілген жасыл болашақтың нақты көрінісі. Шымкентте бұл бастама санитарлық тазалық, көгалдандыру, экологиялық мәдениетті қалыптастыру салаларында бірқатар нақты нәтижелерге әкеліп отыр. Халықтың қолдауы, волонтерлардың қатысуы және мемлекеттік қолдау барысы партия мен үкіметтің экологиялық бағыттағы міндеттерді орындауында маңызды фактор болып табылады.
Жолдау бойынша қойылған міндеттер — тек декларация ғана емес, оларды жүзеге асырудағы нақты қадамдар мен нәтижелер. Жасыл ел болу — жалғыз Президенттің міндеті емес, әрбір тұрғынның ортақ мақсаты. Шымкент бұл мақсатқа сенімді әрі белсенді ұмтылып келеді.