Шымкент қаласында экологиялық тепе-теңдікті сақтау, жасыл аймақтарды көбейту және тұрғындар үшін қолайлы табиғи демалыс орындарын қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жыл сайын күшейіп келеді. Қалалық жайлы ортаны дамыту басқармасының қарамағында бүгінде екі негізгі шатқал – “Шымсая” және “Самал” шатқалдары бар. Бұл аумақтар қаланың табиғи экожүйесін қалыптастыруда маңызды рөл атқарып, мегаполис ауасының сапасын жақсартуға елеулі үлес қосады.
“Шымсая” шатқалы: жасыл желек көлемі артып келеді
Қаратау ауданында орналасқан “Шымсая” шатқалының жалпы аумағы 8 гектарды құрайды. Шатқалды күтіп-ұстау жұмыстары «Жасыл белдеу» КММ-ге жүктелген. Соңғы жылдары мұнда жүйелі түрде көгалдандыру шаралары жүргізіліп, аумақтағы жасыл желек қоры айтарлықтай артқан.
Атап айтқанда, шатқалға 8 200 дана ағаш көшеті егілген. Биылғы күзгі отырғызу маусымында қосымша жаңа көшеттер отырғызылып, көгалдандыру көлемі толықтырылды. Мамандардың айтуынша, егілген ағаш түрлері жергілікті климатқа бейімделген, топырақ құрылымы мен су режиміне сай таңдалған.
Сонымен қатар “Шымсая” шатқалында:
-
аумақты суару жүйесі кезең-кезеңімен жаңартылуда;
-
жаяу жүргіншілерге қолайлы инфрақұрылым жасау бағытында жоспар жасалған;
-
экологиялық туризм элементтерін енгізу мәселесі қарастырылып жатыр.
Тұрғындар үшін табиғи тыныс орнын қалыптастыру мақсатында саяқ шөптерді отау, ағаш түптерін қопсыту, зиянкестерге қарсы өңдеу жұмыстары да тұрақты жүргізілуде.
“Самал” шатқалы: табиғи кеңістік сақталған күйде
Абай ауданында орналасқан “Самал” шатқалының аумағы 25,772 гектарды құрайды. Бұл – Шымкенттегі ең үлкен табиғи кеңістіктердің бірі. Шатқал бастапқыда Шымкент қаласының энергетика және инфрақұрылымды дамыту басқармасының балансында болса, 2020 жылдың 9 қыркүйегіндегі №548 қаулыға сәйкес, 2021 жылғы 2 ақпанда қабылдау-өткізу актісі арқылы қалалық жайлы ортаны дамыту басқармасына табысталған.
Шатқалдың ерекшелігі – соңғы жылдары мұнда:
-
ешқандай қазба жұмыстары жүргізілмегені,
-
2021 жылдан бері көгалдандыру мен абаттандыруға қаржы бөлінбегені,
-
табиғи жыралар мен рельефтің бұзылмай, өз қалпында сақталғаны.
Бұл аумақ экологиялық тұрғыда таза, жер бедері өзгеріссіз және құрылыс, инженерлік жұмыстардан ада аймақ ретінде қалпын сақтаған. Биологтар мен эколог мамандар шатқалдың табиғи биоәртүрлілігі сақталғанын атап өтеді.
Қазіргі таңда басқарма тарапынан “Самал” шатқалын кезең-кезеңімен абаттандыру тұжырымдамасы әзірленуде. Жоспарға:
-
көгалдандыру көлемін арттыру,
-
суару инфрақұрылымын енгізу,
-
табиғи ландшафты сақтау негізінде серуен жолақтарын жасау,
-
тазалық жұмыстарының тұрақты жүргізілуін қамтамасыз ету кіреді.
Әкімдік: Табиғи кеңістіктерді қорғау – басым міндет
Шымкент қаласы әкімдігі екі шатқалдың да экологиялық жағдайын жақсарту, жасыл желекті көбейту және тұрғындар үшін жайлы орта қалыптастыру бағытында жұмыстар жалғасатынын мәлімдеді.
Әкімдік өкілдерінің айтуынша:
-
Шатқалдарда заңсыз қоқыс тастау, құрылыс жүргізу, рұқсатсыз жер пайдаланудың алдын алу үшін бақылау күшейтілген.
-
Тұрақты мониторинг жүргізіліп, маусымдық күтім жұмыстары жоспар бойынша жүзеге асырылуда.
-
Болашақта қаланың табиғи аймақтарын біріктіріп, “жасыл дәліз” концепциясын енгізу көзделген.
Экологияға басымдық берген мегаполис ретінде Шымкент үшін шатқалдарды сақтау – қаланың ұзақ мерзімді тұрақты даму стратегиясының маңызды бөлігі. Осыған орай, аталған аумақтарды табиғи демалыс аймағына айналдыру, биологиялық тепе-теңдікті сақтау және тұрғындар үшін экологиялық таза орта қалыптастыру жұмыстары алдағы жылдары да жалғасын табады.